पहाडको खोंचमा उदाएको आस्था र विकासको सङ्गम: सुपा देउरालीको धार्मिक, ऐतिहासिक र पुरातात्विक वैभव
विशेष रिपोर्ट | नरपानी, अर्घाखाँची महाभारत पर्वत शृङ्खलाको नर्तनाञ्चल पर्वतस्थित कहालीलाग्दो खोंच। जहाँबाट सिरेटो छिचोल्दै नागबेली सडक अघि बढ्छ, त्यहीँ प्रकृतिको अनुपम काखमा विराजमान छ,नेपालकै एक प्रख्यात शक्तिपीठ 'सुपा देउराली' । करिब ४,५०० फिटको उचाइमा अवस्थित यस मन्दिरले केवल लाखौं भक्तजनको धार्मिक आस्था मात्र बोकेको छैन, बाइसे-चौबीसे राज्यकालको इतिहास, पुरातात्विक रहस्य र आधुनिक समाज रूपान्तरणको जीवित कथा पनि सँगै बोकेको छ। इतिहास र किंवदन्तीको रोमाञ्चक सङ्गम सुपा देउरालीको इतिहास जति प्राचीन छ, यससँग जोडिएका किंवदन्तीहरू त्यति नै रहस्यमयी छन्। प्राप्त ऐतिहासिक तथ्यहरूका अनुसार, वि.सं. १६०० तिर खाँचीका राजा विश्वपाल शाहले आफ्नी छोरी सुवर्ण कुमारीको सम्झनामा यहाँ भगवतीको स्थापना गरेका थिए। तर, स्थानीय जनश्रुतिले अर्कै मार्मिक कथा बोल्छ। बाइसे-चौबीसे युगमा भारतको बलरामपुरकी राजकुमारीलाई विवाह गरेर ल्याउँदा बाटोमा दुलहीको जातिको विषयमा विवाद भयो। त्यो सामाजिक अपमान सहन नसकी राजकुमारीले पालकीभित्रै प्राण त्याग गरिन्। त्यसपछि गाउँमा अनिष्ट हुन थालेपछि तिनै मृत राजकुमारीलाई ...